الشيخ المنتظري
165
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )
آيا اصلاح جامعه با هر بهايى رواست ؟ « وَاِنِّى لَعَالِمٌ بِمَا يُصْلِحُكُمْ وَيُقِيمُ اَوَدَكُمْ ، وَلكِنِّى وَاللهِ لاَاَرَى اِصْلاَحَكُمْ بِاِفْسَادِ نَفْسِى » ( و من آنچه را كه شما را اصلاح نمايد و كجى شما را راست مىكند مىدانم ، و ليكن سوگند به خدا كه اصلاح شما را با افساد خود جايز نمىدانم . ) « اَوَد » به معناى كجى و فساد است . حضرت اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) مىفرمايند : من مىدانم چه چيز شما را اصلاح مىكند . بلى حضرت على ( عليه السلام ) مىدانند كه زور و قلدرى آنها را به راه مىآورد ، ولى حضرت اهل زور و قلدرى نيست . خيلى از مردم هستند كه اگر زور پشت سر آنها نباشد اهل صلاح نيستند ، به جبهه نمىروند ، با مردم رو به راست عمل نمىكنند ، و حضرت على ( عليه السلام ) مىتواند آنها را با ضرب شمشير به راه بياورد ، امّا مىبيند اگر چنين كند بسا به برخى ظلم شود و آخرت خودش تباه مىشود ، بر اين اساس مىفرمايند : « ولكنّى والله لاارى اصلاحكم بافساد نفسى » به خدا قسم من نظر نمىدهم كه شما را اصلاح كنم امّا خودم را افساد نمايم . در اجتماعى كه ما زندگى مىكنيم همه جا فشار و اعدام جايز نيست و شرعاً گناه دارد ، بر فرض هم كه جايز باشد مفاسدى بر آن مترتّب مىشود و ضرر آن بيش از نفع آن است ، حكومتهاى ديگر كه بر مبناى اسلام عمل نمىكنند ممكن است از اين جهت كه معتقد به اسلام و ديانت و معاد نيستند به مردم زورگويى كنند و ظلم نمايند ، امّا حكومت اسلام بايد بر موازين اسلامى عمل نمايد . اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) هم در يك چنين موقعيتى بوده و بر اساس اسلام حركت مىكرده است و روى همين حساب هم مىفرمايند : من خودم را براى اصلاح شما جهنّمى نمىكنم .